“`html
Ferit PARLAK
Ankara Sanayi Odası (ASO), ekim ayına ait Meclis Toplantısını TSE Başkanı Mahmut Sami Şahin’in katılımıyla gerçekleştirildi. Toplantıda konuşan ASO Başkanı Seyit Ardıç, cari açığın ve dış ticaret açığının son iki ayda düşüş göstermesinin, dış dengeler açısından olumlu bir gelişme olduğunu belirtti. Ardıç, sanayi üretimindeki küçülmenin enerji talebini azalttığını vurguladı.
Üretimdeki daralma ve cari fazlanın tutarsızlığına işaret eden Ardıç, “Dış açığımız, üretim arttıkça yükseklik kazanıyor, üretim zayıfladığında ise düşüyor. Bu durum, ülkemizde üretim ve ihracatın çözülmesi gereken temel sorunlarından birisidir” dedi.
Ekonominin büyüme potansiyeli doğrultusunda, hem üretim hem de iç talep yönünden mal ve hizmet ithalatında ihracatın oldukça üzerinde artışlar yaşandığını aktaran Ardıç, bu durumu aşmak amacıyla yüksek katma değerli ve teknoloji yoğun bir üretim yapısına geçmemiz gerektiğini ifade etti. “Aksi takdirde, dış kaynak bağımlılığına mahkum kalırız ve sürdürülebilir büyüme hedefine ulaşamayız” diye ekledi.
“İşsizlik, sosyal dengeler açısından alarm veriyor”
Ardıç, ağustos ayında işsizlik oranının aylık bazda 0.4 puan artış göstererek %8.5 seviyesine ulaştığını hatırlattı. “Geniş tanımlı işsizlik oranı geçen yıl içinde 1 milyon 117 bin kişi arttı ve halen %30 civarında seyrettiğini görüyoruz. Avrupa Birliği’ndeki geniş tanımlı işsizlik ortalaması %10.9 iken, biz Avrupa’nın yaklaşık üç katı bir orana sahibiz. Bu durum, işgücü piyasasında ciddi yapısal sorunlar olduğunu göstermektedir” şeklinde konuştu.
Ücretli departman istatistiklerinin bu kaygıyı desteklediğini söyleyen Ardıç, sanayi sektöründe geçen yılın ağustosuna göre ücretli çalışan sayısının %3.6 azaldığını ve 184 bin 737 kişiye düştüğünü belirtti. Emek yoğun sektörlerdeki istihdam kayıplarının özellikle dikkat çektiğini vurgulayan Ardıç, “Son üç yılda sadece tekstil ve hazır giyim sektörlerinde 343 bin kişilik bir iş kaybı yaşandı. Bu tablo, istatistiklerin ötesinde, ekonomimizin üretim, ihracat ve sosyal denge açısından alarm veren bir durumu ortaya koyuyor” dedi.
“İş süreçlerimizi yeniden değerlendirmeliyiz”
Artan girdi maliyetleri ve yüksek faiz oranlarının, üretim için ciddi engeller yarattığını söyleyen Ardıç, “Bunlarla birlikte zayıf iç talep ve ihracattaki rekabet gücünün kaybı, KOBİ’lerimizi büyük zorluklarla karşılaştırıyor. Birçok işletme, ya üretim kapasitelerini azaltmak ya da tamamen kapatmak zorunda kalıyor. Maliyet yapımızı, üretim süreçlerimizi, yatırımlarımızı, ürün çeşitliliğimizi ve tedarik zincirimizi yeniden gözden geçirmeliyiz. Önümüzdeki dönemde rekabet gücümüzü artırmaya yönelik stratejilere odaklanmak her zamankinden daha kritik” dedi.
“Enflasyon kritik bir noktada”
Eylül ayında enflasyonun %3.2’lik bir artışla beklentilerin üzerinde gerçekleştiğini belirten Ardıç, “Yıllık enflasyon, 16 aylık bir düşüş döneminin ardından %32.95 seviyesinden %33.29’a yükselmiştir. Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi ise %22’lere kadar gerilerken yeniden %26.59’a çıkmıştır. Bu tablo, gelecekte enflasyonun hangi seviyede durabileceğine dair önemli ipuçları vermektedir. Yıl sonu enflasyon beklentisi ise hala %30’un üzerindedir” dedi.
“Döviz dönüşüm desteği %5’e çıkarılmalı”
İhracatçı firmaları zor durumda bırakan, ihracat bedelinin %35’inin Merkez Bankası’na satılması zorunluluğu hakkında konuşan Ardıç, “Bu kapsamda sağlanan %3 oranındaki döviz dönüşüm desteğinin 31 Ekim 2025 itibarıyla sona ereceğini hatırlatmak isterim. Bu destek, ihracatçılarımız için büyük önem taşıyor. Destek oranının artırılması ve süresinin uzatılması gerekmektedir. Özellikle mevcut ekonomik durum ve rekabet koşulları düşünüldüğünde, bu oranın en az %5’e çıkarılması, firmalarımızın rekabette ayakta kalmasını sağlayacaktır” dedi.
“KURGAN dürüst mükellefleri cezalandırıyor”
1 Ekim itibarıyla uygulamaya giren “Kuruluş Gözetimli Analiz” (KURGAN) sistemi konusunda sanayicilerin taleplerini sıralayan Ardıç, Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın KURGAN’ı, vergi kaybıyla mücadelede önemli bir adım olarak gördüğünü belirtti. Ancak, uygulamanın ilk günlerinde alınan geri bildirimlerin, birçok kaygıyı beraberinde getirdiğini söyledi. Mevcut haliyle sistemin dürüst mükellefleri de cezalandırma riski taşıdığını ifade etti.
Ardıç, KURGAN sisteminin, kredi notu sistemine benzer şekilde çalışmasını önerdi ve “Her mükellefe, vergi uyumuna, ödemelerine ve geçmiş ticari siciline göre bir ‘vergisel güvenilirlik skoru’ atanabilir. Bu skor, e-fatura kesilirken ya da alınırken otomatik olarak görülebilir. Böylece kimse “bilmeden” riskli bir ticaretin içine girmez. Kontrol edilemeyen bir sorumluluğun yüklenmemesi gerektiğini düşünüyoruz” dedi.
“Standartları birlikte belirleyelim”
TSE Başkanı Mahmut Sami Şahin, TSE’nin Türkiye sanayisinin global rekabet gücünü artırmak ve üretimde kaliteyi sağlamak amacıyla yaptığı çalışmaları aktardı. TSE’nin ISO, IEC, CEN ve CENELEC gibi uluslararası kuruluşlarda tam üye olduğunu ve Avrupa standartlarına uyum oranının %99’un üzerinde bulunduğunu belirtti.
Yeni açılacak TSE Ankara Kalite Kampüsü’nün Türkiye’nin test ve belgelendirme alanındaki kapasitesine büyük katkılar sunacağını belirten Şahin, bu kampüsün elektronik, yazılım, yapay zeka ve medikal cihazlar gibi sektörlerde ulusal test yeteneklerini geliştireceğini vurguladı. “Bu yatırım, dışa bağımlılığı azaltarak Türkiye’nin uluslararası pazarlarda geçerli test raporlarını kendi topraklarında üretebilme yeteneğini artıracaktır” diye ekledi. Şahin ayrıca sanayicilere çağrıda bulunarak, “Sahadan gelen geri bildirimlerle oluşturulan standartlar hem güçlü hem de uygulanabilir. Gelin, bu standartları birlikte belirleyelim ve güçlendirelim” şeklinde konuştu.
“`
